Jinsi ya Kupata Cheti cha Uzingatiaji wa Kodi (TCC) kupitia iTax nchini Kenya — Mwongozo wa 2026

Cheti cha Uzingatiaji wa Kodi (TCC) ni hati rasmi ya KRA inayoonyesha kuwa mlipa kodi ametimiza masharti ya kuwasilisha marejesho na kulipa kodi, au ana mpango wa malipo ulioidhinishwa.

Unaweza kuhitaji TCC pale taasisi inapohitaji uthibitisho wa uzingatiaji wa kodi. Kwa ombi la ajira, KRA inasema cheti kinahitajika baada ya kupewa ofa, si lazima wakati wa kutuma ombi la kwanza.

Mchakato hufanywa mtandaoni kupitia KRA iTax. Wasilisha marejesho yote yanayokuhusu, thibitisha malipo na madeni, na kagua wajibu mwingine wa kodi kabla ya kutuma ombi.

Jibu kwa ufupi

Kuomba TCC:

1. Wasilisha marejesho yote yanayokuhusu na hakikisha yameonekana kwenye iTax.
2. Lipa kodi na madeni yote, au pata mpango wa malipo ulioidhinishwa.
3. Ikiwa mchakato ulioboreshwa wa KRA unakuhusu, thibitisha sharti la ziada lililoelezwa hapo juu kabla ya kutuma ombi.
4. Ingia kwenye KRA iTax, fungua Certificates, kisha chagua ombi la TCC.
5. Kagua maelezo na sababu ya ombi, kisha tuma ombi.
6. Thibitisha kuwa barua pepe iliyo kwenye iTax ni sahihi na unaweza kuifikia.
7. Fuata maagizo ya sasa ya iTax au barua pepe ili kupata na kuthibitisha cheti.

Majina ya menyu yanaweza kubadilika. Tumia maneno yanayoonekana kwenye akaunti yako ya iTax badala ya kutegemea picha ya zamani au video ya mtu mwingine.

Cheti cha Uzingatiaji wa Kodi ni nini?

TCC ni uthibitisho wa KRA kuhusu hali ya uzingatiaji wa kodi. Si mbadala wa cheti cha PIN, cheti cha VAT, au cheti cha AGPO.

KRA hutaja TCC kuwa muhimu katika taratibu kama:

• Kuomba zabuni ya serikali
• Kuomba ajira baada ya kupewa ofa
• Kuhuisha kibali cha kazi
• Kuomba leseni ya clearing and forwarding
• Kuomba leseni ya kuendesha duka la pombe
• Kuthibitisha hali yako ya uzingatiaji wa kodi

TCC ni halali kwa miezi 12. Angalia tarehe ya kutolewa na tarehe ya mwisho iliyoandikwa kwenye cheti chako.

Unachopaswa kurekebisha kabla ya kuomba

Tofauti kwa mtu mwenye ajira pekee

FAQ ya KRA inasema sharti la ziada halitumiki kwa mtu ambaye mapato yake yote ni ya ajira. Hilo haliondoi wajibu wa kuwasilisha returns au kulipa kodi inayodaiwa.

Ukipata mapato ya biashara, kodi ya pango, huduma za kitaalamu au chanzo kingine kisicho ajira, usidhani kuwa msamaha wa mwenye ajira pekee unakuhusu. Kagua majukumu yaliyo kwenye PIN yako na mwongozo wa sasa wa KRA.

Hatua kwa hatua: omba TCC kwenye iTax

Hatua ya 1: Kagua hali yako ya kodi

Ingia iTax na uangalie majukumu ya kodi, returns, historia ya malipo na ledger. Ikiwa umeongeza aina ya mapato au umebadili shughuli, hakikisha taarifa za PIN zinaonyesha hali sahihi.

Usitume ombi tena bila kusoma ujumbe wa kukataliwa au kipengee kinachosubiri. Kutuma maombi mara nyingi hakutarekebisha return ambayo haijawasilishwa au deni ambalo halijalipwa.

Hatua ya 2: Rekebisha returns na malipo yaliyokosekana

Wasilisha returns zote zinazodaiwa na lipa kodi kupitia mchakato rasmi wa iTax. Ikiwa huwezi kulipa deni lote mara moja, chunguza mpango wa malipo na uhakikishe umeidhinishwa na KRA.

Notisi ya KRA kuhusu TCC iliyoboreshwa inasema mpango wa malipo ulioidhinishwa unaweza kuruhusu kuendelea na mchakato wa kujihudumia. Mpango huo lazima uwe umeidhinishwa; nia ya kulipa baadaye pekee haitoshi.

Hatua ya 3: Thibitisha sharti la mchakato ulioboreshwa inapokuhusu

Ikiwa wewe ni kampuni, ubia, chama, au taasisi nyingine isiyo mtu binafsi, au una mapato yasiyo ya ajira, thibitisha sharti linaloelezwa kwenye taarifa na jedwali la ukaguzi.

Mwongozo wa KRA kuhusu eTIMS unaeleza mfumo wa ankara za kidijitali kwa watu walio katika biashara, wawe wamesajiliwa VAT au la. Usajili wa VAT na sharti hili ni mambo mawili tofauti.

Kwa hatua zote za kujiunga na mfumo na ankara, tumia mwongozo wetu wa eTIMS pamoja na maelekezo ya sasa ya KRA.

Hatua ya 4: Fungua ombi la TCC

1. Nenda kwenye itax.kra.go.ke/KRA-Portal.
2. Ingiza PIN na nenosiri lako.
3. Kamilisha uthibitisho wa usalama unaoonyeshwa.
4. Fungua Certificates.
5. Chagua chaguo la sasa la TCC.

Mwongozo wa KRA unaeleza mchakato huu kama ombi kupitia iTax. Mpangilio wa skrini unaweza kubadilika; fuata lebo za sasa zinazoonekana kwenye portal.

Hatua ya 5: Kagua na tuma

Kagua taarifa zilizojazwa, sababu ya kuomba cheti na barua pepe. KRA inasema cheti hutumwa kwenye barua pepe ya mwombaji.

Fuata chaguo la ziada la kurejesha cheti ikiwa portal inalionyesha, na hakikisha ujumbe wa kutuma umekamilika kabla ya kuondoka.

Hatua ya 6: Fuatilia na rekebisha pengo

Ombi linaweza kuonyesha return, malipo, deni, VAT au sharti la ziada linalohitaji marekebisho. Soma ujumbe huo kabla ya kutuma ombi tena.

Usijiahidi wewe au mteja muda maalumu wa kushughulikiwa. Ombi safi la kujihudumia na ombi linalohitaji ukaguzi wa KRA ni hali tofauti.

Hatua ya 7: Pata na thibitisha cheti

Cheti kikitolewa, fuata maagizo ya sasa ya iTax au barua pepe kukipata, kisha thibitisha uhalali wake. Hifadhi katika folda salama ya biashara na andika tarehe ya mwisho. Kabla ya kukiambatanisha na zabuni au leseni, kitumie kituo rasmi cha uthibitishaji cha KRA:

• Portal ya KRA iTax
• Certificate Checker ya KRA

Usichapishe PIN, namba ya cheti, kitambulisho au QR code hadharani.

Sababu za kawaida za ombi kukataliwa

Gharama ya kuomba TCC

Vyanzo vya KRA vilivyokaguliwa havitaji ada ya ombi la TCC. Tumia iTax/KRA pekee na usimlipe mtu anayesema anaweza “kuwasha” cheti kwa ada isiyo rasmi.

Ombi huchukua muda gani?

Hakuna muda mmoja wa uhakika uliotangazwa. Ombi lenye pengo la return, malipo, deni, VAT au uzingatiaji mwingine linaweza kuhitaji marekebisho au msaada.

Omba mapema kabla ya tarehe ya mwisho ya zabuni, leseni au ajira. Kagua pia muda wa uhalali wa TCC uliyonayo; KRA inasema TCC ni halali kwa miezi 12.

TCC na zabuni za serikali

TCC inaweza kuwa sehemu ya nyaraka za zabuni, ikiwemo zabuni zinazohusiana na AGPO, lakini si nyaraka pekee. Soma mwongozo wa zabuni kwa SMEs kwa mahitaji mengine ya zabuni.

Ratiba rahisi ya kuhuisha TCC

Usisubiri hadi cheti kihitajike ndipo ugundue kuwa return au malipo hayajakamilika.

• Weka kalenda ya kila jukumu la kodi.
• Linganisha mauzo, gharama, withholding certificates na malipo.
• Hifadhi rekodi zinazohitajika za ankara za kidijitali inapokuhusu.
• Kagua ledger baada ya malipo makubwa.
• Hifadhi TCC na tarehe ya mwisho kwenye folda yenye udhibiti wa ufikiaji.
• Anza maandalizi kabla cheti cha sasa hakijaisha.

Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara

Hitimisho

Tumia iTax rasmi baada ya kukagua returns, malipo, madeni, VAT na — inapokuhusu — eTIMS/TIMS. TCC ni halali kwa miezi 12, lakini haibadilishi nyaraka nyingine za zabuni, leseni au ajira.